Jedną z pierwszych kwestii, które muszą uregulować osoby chcące pracować w Wielkiej Brytanii, jest złożenie wniosku o brytyjski numer ubezpieczenia społecznego (National Insurance Number).

O przyznanie tego numeru można wnioskować dopiero po zamieszkaniu w Wielkiej Brytanii, więc najlepiej zacząć ubiegać się o niego tuż po przybyciu, gdyż jego uzyskanie może potrwać kilka tygodni.


Czym jest National Insurance Number?

To unikalny numer umożliwiający identyfikację podatników przez brytyjski Urząd Skarbowy (HM Revenue Customs) oraz brytyjskie Ministerstwo Pracy i Emerytur (Department of Work and Pensions). Pozwala on ponadto prawidłowo naliczać składki i podatki na poczet brytyjskiego ubezpieczenia społecznego oraz krajowego programu emerytur.

Wszystkie osoby powyżej 16. roku życia chcące pracować w Wielkiej Brytanii muszą złożyć o niego wniosek. Konieczne jest również posiadanie uprawnienia do pracy w tym kraju.

Czy potrzebujesz tego numeru?

Numer ubezpieczenia społecznego potrzebny jest, by rozpocząć legalną pracę w Wielkiej Brytanii, ponieważ ważne jest, aby wszystkie składki i podatki były prawidłowo rejestrowane. Umożliwia on również korzystanie z systemu służby zdrowia (NHS) oraz świadczeń socjalnych. Konieczne jest również otwarcie konta bankowego, a w niektórych przypadkach wynajęcie mieszkania.

Warto również dodać, że osoby bez numeru ubezpieczenia społecznego płacą wyższe podatki w ramach tzw. podatku tymczasowego (emergency tax). Numer ubezpieczenia społecznego ułatwia też znalezienie pracy, gdyż pomaga w przygotowaniu odcinków wynagrodzeń (payslip).

Czy można rozpocząć pracę bez numeru ubezpieczenia społecznego?

Choć numer ten potrzebny jest, by pracować, nieprawdą jest, że jest on wymagany do rozpoczęcia pracy. Pracodawcy proszą o niego, aby upewnić się, że potencjalny pracownik ma prawo legalnie pracować w Wielkiej Brytanii, ale jeśli go nie masz, wystarczy wyjaśnić, że wniosek jest rozpatrywany, a Ty powiadomisz potencjalnego pracodawcę natychmiast po uzyskaniu tego numeru.

W międzyczasie w miarę możliwości można przedstawić inny dokument potwierdzający prawo do pracy w Wielkiej Brytanii.

Jak złożyć wniosek o numer ubezpieczenia społecznego?

Aby złożyć wniosek o numer ubezpieczenia społecznego, należy najpierw zadzwonić do Jobcentre Plus, aby umówić spotkanie mające na celu sprawdzenie tożsamości (Evidence of Identity Interview). Telefony w Jobcentre Plus są często zajęte, dlatego należy przygotować się na dłuższe oczekiwanie!

Nr telefonu: 0345 600 0643
Godziny pracy: od poniedziałku do piątku, 8:00 do 18:00 / zamknięte w weekendy

Podczas rozmowy petentom zadawane jest kilka pytań dotyczących powodu przeprowadzki, a następnie organizowane jest spotkanie w najbliższym biurze Jobcentre; godzina i termin spotkania potwierdzane są listownie. W liście znaleźć można informacje na temat tego, jakie dokumenty należy przynieść na rozmowę ― zazwyczaj jest to paszport, akt urodzenia lub dokument potwierdzający adres zamieszkania.

Co się dzieje po złożeniu wniosku?

Jeśli poproszono Cię o inne dokumenty, musisz dostarczyć je przed ustalonym terminem. Jeśli nie, pozostaje tylko czekać. Czas oczekiwania na otrzymanie tego numeru wynosi zazwyczaj od 2 do 6 tygodni.

Niekiedy podczas oczekiwania na odpowiedź zachodzi potrzeba przeprowadzki. Nie ma czym się stresować ― wystarczy ponownie skontaktować się z Jobcentre Plus i poinformować o zmianie adresu przedstawiciela, aby ten zaktualizował adres, na który zostanie wysłany numer.

Co zrobić w przypadku zgubienia numeru ubezpieczenia społecznego?

Najpierw należy spróbować znaleźć ten numer na odcinku wynagrodzenia, karcie podatkowej P60 lub listach dotyczących podatku, emerytury bądź świadczeń socjalnych. Jeśli nie uda się go tam znaleźć, pozostają dwie opcje:

Wypełnić formularz CA5403 i wysłać go na podany na nim adres.

Zadzwonić na infolinię ds. numeru ubezpieczenia społecznego Uwaga: numer ten nie może zostać podyktowany przez telefon ― otrzymasz go pocztą. Powinien zostać dostarczony w ciągu 10 dni.

Nr telefonu: 0300 200 3500
Godziny: od poniedziałku do piątku, 8:00–20:00 / sobota 8:00–16:00 / zamknięte w niedziele i dni ustawowo wolne od pracy


Po otrzymaniu numeru ubezpieczenia społecznego można zakasać rękawy i zabrać się za inne kwestie, które należy załatwić po przeprowadzce, takie jak otwarcie konta bankowego lub wynajęcie mieszkania.

Wkrótce kolejna część naszego poradnika, w której pomagamy poczuć się w tym nowym miejscu jak w domu ― w przyszłym tygodniu omówimy kwestię szukania mieszkania.